Uroflowmetria - co to jest?

Uroflowmetria to badanie, służące do oceny przepływu moczu przez cewkę moczową podczas mikcji (mikcja to medyczny zwrot określający oddawanie moczu). Pomimo że jest proste i nieinwazyjne, może dostarczyć wielu istotnych informacji w procesie diagnostyki zaburzeń oddawania moczu. Jest ono wykonywane u pacjentów z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego, aby ocenić nasilenie dolegliwości, a także w celu kontroli efektów zastosowanego leczenia.

W trakcie uroflowmetrii mierzy się całkowitą objętość oddanego moczu, średnią oraz maksymalną prędkość przepływu (Qmax), czas mikcji, a także inne parametry, np. czas do osiągnięcia maksymalnej prędkości przepływu. Wynik badania jest przedstawiony w formie wykresu, prezentującego zmiany prędkości przepływu w czasie.

Dodatkowo, integralną częścią badania jest ocena pęcherza moczowego w USG, w celu oceny obecności zalegającego moczu.

W jakim celu wykonuje się badanie uroflowmetryczne?

Badanie uroflowmetryczne to badanie przesiewowe - pozwala na wykrycie zaburzeń oddawania moczu, nie zawsze jednak umożliwia wskazanie ich bezpośredniej przyczyny. Jest to więc jeden ze wstępnych etapów diagnostyki, dzięki któremu można wyodrębnić grupę chorych wymagających dalszych, bardziej inwazyjnych badań, oraz mogących odnieść korzyści z leczenia.

Wskazania do uroflowmetrii:

Wskazania do badania uroflowmetrycznego obejmują dolegliwości takie jak:

oddawanie moczu w częściach lub kroplami,
ataki nagłego parcia na pęcherz,
osłabiony strumień moczu,
powtarzające się EPIZODY NIETRZYMANIA MOCZU,
potrzeba parcia w trakcie oddawania moczu,
niepełne opróżnianie pęcherza,
trudności w rozpoczęciu oddawania moczu,
częstomocz dzienny oraz nocny.

Przeciwwskazania do badania

Nie ma większych przeciwwskazań do wykonania tego badania. Przed jego wykonaniem należy jedynie wykluczyć infekcje dróg moczowo-płciowych. Badania nie należy też przeprowadzać w trakcie krwawienia miesiączkowego.

Jak przygotować się do badania

Do badania uroflometrycznego należy się odpowiednio przygotować. Przez kilka dni przed wykonaniem pomiaru pacjent powinien skrupulatnie wypełniać dzienniczek mikcji. Jego wzór jest dostępny w intrenecie, więc można go wydrukować lub otrzymać od lekarza prowadzącego.

W dzienniczku pacjent powinien notować, ile płynów w ciągu dnia przyjął (z uwzględnieniem konkretnych godzin), ile moczu oddał do toalety i jak często to robił. W notatkach należy zawrzeć informacje, które będą przydatne dla lekarza. Są to epizody nietrzymania moczu z odczuciem parcia lub bez niego, sytuacje, w których te epizody się zdarzały (np. podczas wysiłku, śmiechu). Z dokładnie wypełnionym dzienniczkiem pacjent zgłasza się na badanie.

Na uroflowmetrię należy zgłosić się po uprzednim nawodnieniu, koniecznie z pełnym pęcherzem. Dopiero gdy pacjent odczuwa naturalne parcie na pęcherz, wykonanie pomiarów przyniesie wyniki najbardziej zbliżone do tych, które występują naturalnie.

Jak przebiega badanie?

Badanie uroflowmetryczne powinno być wykonywane w warunkach jak najbardziej zbliżonych do naturalnych. Pacjentowi należy zapewnić intymność, spokój oraz wygodę. Pomiar jest przeprowadzany bez obecności personelu, a samo badanie trwa maksymalnie 10-15 minut.

Aby wyniki były miarodajne, należy oddać ok. 150 ml moczu do tzw. przepływomierza, w którym mocz jest poddawany szczegółowej analizie. Na 5 sekund przed mikcją i na 5 sekund po jej zakończeniu osoba badana musi nacisnąć odpowiedni przycisk, który aktywuje system. Program komputerowy wylicza parametry wskazujące na ewentualne nieprawidłowości oraz rysuje krzywą mikcji. Otrzymane dane są podstawą do postawienia prawidłowej diagnozy.

Interpretacja wyników

Wyniki badania są dostępne dla pacjenta bezpośrednio po jego przeprowadzeniu. Ich interpretacją, wraz z informacjami uzyskanymi podczas wywiadu i badania lekarskiego oraz po uwzględnieniu wyników innych badań dodatkowych, zajmuje się lekarz urolog.

Prawidłowo krzywa badania uroflowmetrycznego powinna mieć kształt dzwonu. Za prawidłowe wartości maksymalnej prędkości przepływu przyjmuje się:

powyżej 30–35 ml/s u kobiet,
powyżej 25 ml/s u mężczyzn do 40. roku życia,
powyżej 15 ml/s u mężczyzn po 60. roku życia.

Maksymalna prędkość przepływu (Qmax) poniżej 10 ml/s przemawia za wyraźną nieprawidłowością w oddawaniu moczu.